Kasteel Westhove vanuit het westen. .

Kasteel Westhove

Kasteel Westhove is een rechthoekig waterkasteel. Het staat halverwege de weg Oostkapelle-Domburg op Walcheren (Zeeland).

Het kasteel bestaat uit een hoofdburcht, met aan de noordkant daarvan een voorburcht (zie plattegrond).

De stichting van het kasteel

Het kasteel is vermoedelijk gesticht tussen 1250 en 1275, maar de bouwheer is niet bekend. In de geschriften wordt het kasteel vermeld vanaf 1277.

Kasteel Westhove werd bewoond door de machtige abten van Middelburg, die het in leen hielden van de graaf van Holland. Mogelijk gebruiken de abten het kasteel om hun bezittingen in de buurt te verdedigen.

Plattegrond van het huidige kasteel. Links de voorburcht, rechts de hoofdburcht.

De westelijke torens en vleugels (op de voorgrond die van de voorburcht, en op de achtergrond die van de hoofdburcht). .

Het kasteel, dat eerst een hoeve moet zijn geweest [opmerking], was rond 1300 reeds een burcht geworden. De hoofdburcht bestond uit een vierkante weermuur met aan de zuidoostkant een vierkante donjon (thans verdwenen). In het midden van de noordelijke muur van de hoofdburcht stond ook een poorttoren (op de plek van de huidige toegangspoort).
Tussen 1300 en 1350 werd de donjon ook nog naar het westen toe uitgebreid met een zaalgebouw.

Eerste verwoesting en herstel

In het midden van de 14de eeuw begonnen de Hoekse en Kabeljauwse twisten. In hoeverre het kasteel bij de twisten betrokken was is niet bekend, maar het kasteel werd toen vermoedelijk beschadigd. Een oorkonde uit 1355 maakt namelijk melding van onder andere: beroving, brand en afbraak van woning en versterking.

Als het kasteel beschadigd werd, werd het in ieder geval hersteld, want rond 1400 ontstond aan de zuidkant van de hoofdburcht een woonvleugel (die net als de donjon niet meer bestaat).
Vervolgens werden rond 1450 aan de noordkant van de hoofdburcht de twee hoektorens gebouwd die we tegenwoordig nog kennen (één daarvan is te zien op de foto hiernaast: de achterste toren).

Belangrijke gasten

Op het kasteel ontvingen de abten van Middelburg vele belangrijke gasten. In 1460 was Karel de Stoute er te gast. In 1500 verbleven Philips de Schone en zijn vrouw Johanna van Aragon op het kasteel. En ook hun zoon de latere keizer Karel V verbleef rond 1515 twee maal op het kasteel.

In die tijd lieten de abten het kasteel overigens verder uitbreiden. Onder andere lieten zij de noordelijke en de westelijke vleugels optrekken (zie foto hieronder).

Nieuwe verwoesting

Rond het begin van de tachtigjarige oorlog (1568-1648) werd het kasteel bewoond door de bisschop van Middelburg Nicolaas de Castro. Aangezien Middelburg en zijn bisschop Spaansgezind waren, werden er op kasteel Westhove vanaf 1567 Spaanse soldaten gelegerd.

De westvleugel en een deel van de noordvleugel, gezien vanuit de binnenplaats van de hoofdburcht. .

Toen in 1572 de opstand tegen de Spanjaarden uitbrak, werd het kasteel dan ook door de Watergeuzen belegerd. Deze wisten het kasteel in te nemen en te plunderen, waarna zij het in brand staken. Hierbij werden de zuidelijke vleugel en de donjon verwoest... en nooit meer herbouwd.

Nieuwe eigenaren en nieuw herstel

Nadat de Spanjaarden waren verdreven en de geestelijken gevlucht, werd Westhove door de Staten in beslag genomen, verkocht en hersteld.

De nieuwe eigenaar werd ene Hendrik Balfour, kolonel van een regiment Schotten in dienst van de Staten van Zeeland.
Na hem volgde een lange reeks nieuwe eigenaren uit Middelburgse regentenfamilies. Onder hen werden de oostvleugel van de hoofdburcht opgetrokken (17de eeuw) en de noordvleugel verhoogd (19de eeuw).

Uiteindelijk werd het kasteel vanaf 1880 niet meer bewoond, waarna het in 1889 werd ingericht als herstellingsoord voor zwakke kinderen. In 1926 werd het kasteel door de toenmalige eigenares van het kasteel, Mw. W.J. gravin van Lijnden, gelegateerd aan de Stichting Herstellingsoord Westhove.

In 1985 is het kasteel een jeugdherberg geworden.

Vandaag de dag

Het kasteel is nu een hotel, bar en restaurant, en is dus niet te bezichtigen. Maar het is heel goed te zien vanaf het park eromheen (toegankelijk voor wandelaars).

Foto hiernaast: het kasteel gezien vanuit het zuiden.

[Hoofdmenu]

Tekst: Mathieu Fannee

Geraadpleegde literatuur:

Bruls, W. & D. van Hooff (1993). Langs kastelen, burchten en donjons. Routes in Nederland en België. Kosmos - Z&K Uitgevers, Utrecht - Antwerpen, p.85-86;

Hartog, E. den, et al (2007). Aspecten van Zeeuwse Buitenplaatsen, Jaarboek 2006-2007, Kastelenstichting Holland en Zeeland, p.16, 17, 38, 39;

Kransberg, D. & H. Mils (1979). Kastelengids van Nederland; Middeleeuwen. Fibula-Van Dishoeck, Haarlem, p.179-181;

Lennep, J. van & W.J. Hofdijk (1860). Merkwaardige kastelen in Nederland, 36 afbeeldingen met een verkorte beschrijving. (bewerking van Jean Fleurier, B.V. Foresta, Groningen, 1983);

http://www.absolutefacts.nl/kastelen/data/westhove.htm;
http://www.xs4all.nl/~pcvdklis/zonnehove/westhove/westhove.htm;

Illustraties:
(foto's van het kasteel) Mathieu Fannee;
(plattegrond) Mathieu Fannee, naar de plattegrond op het ANWB-bord bij het kasteel.