Het Kasteel van Rhoon – de voorzijde. .

Het Kasteel van Rhoon

Het kasteel van Rhoon is een in aanleg middeleeuws kasteel dat later verbouwd is tot een buitenplaats. Het staat in het stadje Rhoon (Zuid-Holland), ten oosten van de dorpsdijk.

De stichting van het kasteel

Het oudste kasteel van Rhoon werd gesticht kort na 1199 door een Zeeuwse edelman, Biggo van Duivelandt. Biggo had de grond gekocht van graaf Dirk VII van Holland.

Het toenmalige kasteel stond niet op dezelfde plek als het huidige: het stond iets verder naar het westen (in polder “Oud Rhoon”). Het bestond uit een versterkte toren op een motte.

Verbrokkeling van de grond

Na Biggo's dood kon zijn land door het Zeeuwse leenrecht niet vererven op zijn oudste zoon, maar moest het worden verdeeld tussen al zijn zonen. Hierdoor raakte het gebied bij elke generatie steeds meer verbrokkeld in kleine heerlijkheden (waar overigens andere kastelen werden gebouwd).

De achterzijde van het kasteel. Aan deze zijde vindt men nog de oudste stenen van het kasteel. .

In 1329 kwam voorlopig een einde aan die verbrokkeling. Een van de afstammelingen van Biggo van Duivelandt, Boudijn II van Roden, kocht alle delen op van de oorspronkelijk heerlijkheid.
Toch raakte Rhoon door het Zeeuwse leenrecht daarna snel weer verbrokkeld (pas anderhalve eeuw later zouden de kasteelheren het oude erfrecht afkopen, waarna het kasteel volgens het Hollandse erfrecht kon vererven: steeds op de oudste zoon).

Het ontstaan van het huidige kasteel

Rhoon had tijdens de hele 14de eeuw last van overstromingen. Uiteindelijk kwam in 1421 de Sint-Elisabethsvloed, die vele verwoestingen veroorzaakte: alle kasteelgebouwen in Rhoon werden vernield.

Rond 1430 besloot de toenmalige heer van Rhoon een nieuw kasteel op te trekken. Dit kasteel, een soort kasteelboerderij, werd gebouwd op de plek van het huidige kasteel.
Maar dit kasteel werd later ook beschadigd. Aan het begin van de Tachtigjarige oorlog (1568-1648) staken de Watergeuzen namelijk veel kastelen in brand om te voorkomen dat de Spanjaarden zich er konden verschansen. Het kasteel van Rhoon, waarvan de rooms-katholieke bewoners weigerden deel te nemen aan het verzet tegen de Spaanse bezetters, werd bestormd en in brand gestoken!

Alsof dit niet genoeg was geweest, werd het kasteel daarna weer beschadigd door een stormvloed. Echter in 1598 besloot de toenmalige kasteelheer Pieter VII van Rhoon om het kasteel te herstellen. Toen ontstond het kasteel dat we tegenwoordig kennen: het “witte huis” van Rhoon.

Verkoop

Eind 17de eeuw was de financiële situatie van het geslacht van Rhoon heel slecht. In 1683 moest kasteelheer Pieter IX van Rhoon het kasteel en de heerlijkheid zelfs verkopen.
Het kasteel kwam in handen van de familie Bentinck, die er een buitenplaats van maakte en er slechts een paar weken per jaar verbleef. Door geldgebrek verkocht de familie Bentinck het kasteel in 1830 weer aan de familie Van Hoboken.

In de 20ste eeuw stond het kasteel overwegend leeg en raakte het in verval. Na de Tweede Wereldoorlog werd gedacht om het vervallen kasteel maar af te breken. Gelukkig kwam het kasteel in 1971 in handen van het Zuid-Hollands Landschap, waarna het tot 1975 gerestaureerd werd.

Vandaag de dag

Het kasteel herbergt onder andere een restaurant. De omgeving van het kasteel is toegankelijk voor wandelaars.

Foto hierboven: de achterzijde.

[Hoofdmenu]

Tekst: Mathieu Fannee

Met dank aan Hein de Visser en Anne-Marie van Es van 'Stichting Kasteel van Rhoon' voor hun hulp.

Geraadpleegde literatuur:

Cense, C. & C. Hoek (1987). Kasteel van Rhoon. Nieuwe reeks deel 19 uit de serie 'Nederlandse Kastelen', Nederlandse Kastelenstichting;

Kalkwiek, K.A. & Schellart, A.I.J.M. (red.) (1980). Atlas van de Nederlandse kastelen, A.W.Sijthoff's Uitgeversmaatschappij b.v., Alphen a/d Rijn, p.166-167;

Stöver, Jos et al (2000). Kastelen en buitenplaatsen in Zuid-Holland, Walburg Pers, Zutphen, p.389-393;

http://www.stichting-kasteelvanrhoon.nl/;

Illustraties:
(foto's van het kasteel) Mathieu Fannee;