|
|
|
Kasteel d'Erp
vanuit het noorden. |
Kasteel d'Erp is een vierkant waterkasteel. Het staat aan de oostkant van de dorpskern van Baarlo (Limburg).
Dit kasteel, dat ook Kasteel Baarlo of Kasteel De Borcht wordt genoemd, was vroeger een van de vier versterkingen in het land van Kessel.
De stichting van het kasteel
Kasteel d'Erp werd gesticht in de 13de eeuw. De oudst bekende bewoner was ridder Gerard van Baerle, die in 1219 wordt genoemd.
De familie Van Baerle hield het kasteel in leen van de graven van Kessel. Maar in 1279 had graaf Hendrik V van Kessel grote schulden en moest zijn bezittingen en rechten verkopen aan Reinoud I van Gelre. Vanaf die tijd werd Kasteel d'Erp dan ook in leen gehouden van de graven van Gelre.
Het kasteel bleef in handen van de familie Van Baerle tot het einde van de 14de eeuw. Toen ridder Willem van Baerle rond 1386 overleed, verviel het kasteel aan de hertog van Gelre. Deze verkocht het in 1388 aan zijn raadsman Jacob van Montfort.
Het
kasteel had in die tijd al zijn vierkante grondplan en de huidige
poorttoren aan de westzijde (zie
foto's).
Hoe de rest van het kasteel er verder uitzag is niet zeker.
Waarschijnlijk had het een weergang, met arkeltorentjes op de
noordoost- en zuidoosthoek [opmerking].
Oorlog en verwoesting
In 1473 verkeerde
Gelre in staat van oorlog met Karel de Stoute, omdat deze aanspraken
maakte op het hertogdom. In die oorlog werd Kasteel d'Erp door Karel
de Stoute aangevallen en ingenomen. Net als de rest van Gelre.
Na
de dood van Karel de Stoute in 1477 kwam Gelre in opstand en slaagde
erin om het Bourgondische juk van zich af te werpen.
Ondertussen
veranderde het kasteel van eigenaar. Johan van Eyll, heer van half
Geysteren kocht het na 1501 van het geslacht Van Montfort.
Onder
de familie Van Eyll kreeg het kasteel weer te lijden van
oorlogsgeweld. Eerst werd het tijdens de Gelderse oorlogen (in 1511)
belegerd door hulptroepen van Karel V. Daarna werd het tijdens de
tachtigjarige
oorlog in 1572 door de geuzen geplunderd, die het een paar jaar
later ook nog in brand staken.
Herbouw
Het kasteel bleef vervolgens jaren in puin liggen. Pas na 1621 begon Sybert III van Eyll het kasteel op te knappen om er te gaan wonen, maar het duurde nog lang voordat de herbouw werd voltooid.
Door
huwelijk kwam het kasteel via Syberts dochter aan het Overijsselse
geslacht Van Laer. Maar deze familie kreeg grote schulden en moest
het kasteel in 1690 alweer verkopen. Hun grootste schuldeiser, Johan
Baptist de Bierens, werd de nieuwe eigenaar.
Zowel de familie Van Laer als de familie De Bierens lieten het kasteel vernieuwen, met behoud van zoveel mogelijk oud muurwerk. In 1708 kreeg het kasteel zijn huidige gedaante.
Latere eigenaren
Het kasteel bleef in handen van de adellijke familie De Bierens tot de tweede helft van de 18de eeuw. Willem Raymond de Bierens vermaakte het als laatste van zijn geslacht aan baron Hendrik van Erp-Holt.
De familie Van Erp (aan wie het kasteel zijn huidige naam te danken heeft) bleef eigenaar tot 1962. Daarna is het kasteel eigendom geworden van de gemeente.
Vandaag de dag
Na een restauratie in 1972-1974 is het kasteel deels een cultureel centrum, deels de ambtswoning van de burgemeester geworden.
|
Kasteel d'Erp Baron van Erplaan 1 Baarlo
|
Tekst: Mathieu Fannee
Met dank aan dhr. Schinck van de Historische Werkgroep de Borcht (in Baarlo) voor de uitgebreide documentatie die hij mij toestuurde over de geschiedenis van het kasteel!
Geraadpleegde literatuur:
Hupperetz, W. & B. Olde Meierink & R. Rommes (red.) (2005). Kastelen in Limburg. Burchten en landhuizen (1000-1800). Stichting Limburgse Kastelen, Uitgeverij Matrijs, Utrecht, p.157-160;
Kransberg, D. & Mils, H. (1979). Kastelengids van Nederland; Middeleeuwen. Fibula-Van Dishoeck, Haarlem, p.204-207;
lemma
“Kasteel De Borcht” uit:
Schinck, P. (2007). Goederen
van naam te Baarlo 1, Baarlose Sprokkelingen 41, Baarlo;
http://deborcht.baarlo.com;
Illustraties:
(foto's van het kasteel) Mathieu
Fannee;
